“Doe het licht NU weer uit!” Als je nachtlampje ‘s ochtends veel te fel lijkt te schijnen of als het koelkastlampje pijn doet aan je ogen, weet je hoe onaangenaam plots, fel licht kan zijn. 

Voor velen is overgevoeligheid voor licht dagelijkse kost. Zelfs normaal daglicht of de helderheid van een beeldscherm is genoeg om je ogen te laten overreageren en pijn te veroorzaken. 

Bij sommigen gebeurt het slechts af en toe, bij anderen is het schering en inslag: tijdens het autorijden, op kantoor, wanneer ze in de richting van de zon kijken, of zelfs door het felle licht in de kaasafdeling van de supermarkt.  

En dat blijft vaak niet zonder gevolgen: branderige en tranende ogen, hoofdpijn, altijd het gevoel hebben dat je je ogen moet dichtknijpen tegen het licht … Het kan allemaal het resultaat zijn van overgevoeligheid voor licht. 

Maar wat veroorzaakt die hevige reactie? En nog belangrijker: moet je je erbij neerleggen, of kun je er iets aan doen? 

In dit artikel bekijken we wat er precies schuilgaat achter overgevoeligheid voor licht, welke de vaakst voorkomende oorzaken zijn, welke klachten ermee gepaard gaan en welke oplossingen écht helpen. Daarnaast ontdek je hoe getinte brillenglazen, polarisatiefilters en ontspiegelende coatings je ogen dagelijks kunnen ontlasten.  

Wat is overgevoeligheid voor licht? 

Overgevoeligheid voor licht betekent dat je ogen sterker dan gewoonlijk reageren op lichtprikkels. Situaties die voor anderen geen probleem zijn, zoals zonlicht, heldere beeldschermen of koplampen ‘s nachts, zorgen bij jou voor ongemak. Je ogen tranen, doen misschien zelfs pijn en je hebt spontaan de neiging om ze dicht te knijpen. Dat kan al snel lastig worden bij het lezen, werken of autorijden. 

Wat veroorzaakt overgevoeligheid voor licht? 

  • droge ogen door verwarmingslucht of airconditioning; 
  • hoornvliesirritatie of een bindvliesontsteking; 
  • vertroebelde lenzen, bijvoorbeeld bij beginnende grijze staar; 
  • een visuele afwijking of een bril met verkeerde dioptriewaarden; 
  • bepaalde geneesmiddelen, bijv. hormoonpreparaten of antidepressiva; 
  • neurologische of leeftijdsgerelateerde veranderingen in de lichtwaarneming; 
  • een zeer lichte oogkleur met weinig pigmentbescherming; 
  • overbelaste ogen door langdurig beeldschermgebruik. 

Ook veel contactlensdragers kennen dit fenomeen: als hun lenzen te lang blijven zitten of niet goed zitten, worden hun ogen veel gevoeliger voor licht. 

Wat gebeurt er in het oog bij overgevoeligheid voor licht? 

Bij normaal zicht passen de pupillen zich bliksemsnel aan de lichtomstandigheden aan: in het donker worden ze groter, bij fel licht krimpen ze. Ogen die overgevoelig zijn voor licht, passen zich langzamer of net te snel aan. Vooral bij overgangen van donker naar licht, zoals tijdens het autorijden ‘s nachts, reageren de ogen bijzonder gevoelig. 

Dat effect kan erger worden met de leeftijd. De lens wordt geleidelijk minder transparant, je ziet slechter in de schemering en je ogen hebben meer tijd nodig om zich te herstellen na blootstelling aan lichtprikkels. Mensen tussen de 50 en 60 merken die veranderingen vaak op tijdens het rijden: de koplampen van tegenliggers schijnen te fel en contrasten lijken zwakker. 

Symptomen van overgevoeligheid voor licht in het dagelijks leven 

  • een onaangenaam of pijnlijk gevoel door licht; 
  • tranende, vermoeide of branderige ogen bij blootstelling aan zonlicht; 
  • moeite met snel wisselende lichthelderheidsniveaus; 
  • wazig zicht ondanks ogenschijnlijk goede lichtomstandigheden; 
  • hoofdpijn of oogtrillingen na langdurige blootstelling aan licht. 

In het verkeer wordt dit al snel een probleem. Vooral in de regen, in de schemering of bij tegenliggers met felle koplampen.  

Wanneer moet ik mijn ogen laten controleren? 

Als je ogen regelmatig overgevoelig reageren op licht, is een oogmeting een goed idee. Vaak is de boosdoener een onopgemerkte visuele afwijking die je makkelijk kunt corrigeren met de juiste bril. Ook droge ogen worden opgemerkt tijdens een professioneel onderzoek. 

Bij eyes + more kun je op elk moment een gratis oogmeting met persoonlijk advies plannen.  

Deze brillenglazen ontlasten je ogen 

Wie overgevoelig is voor licht, heeft vaak baat bij specifieke brillenglazen. Dit zijn de belangrijkste opties: 

Ontspiegelende coating  

Een hoogwaardige ontspiegelende coating vermindert de weerspiegeling op het glas. Vooral bij kunstlicht en beeldschermwerk is dat een verademing voor je ogen. 

Getinte glazen 

Licht getinte glazen helpen het licht te verzachten zonder het te donker te maken. Let op dat je de juiste tint neemt: te donkere brillenglazen belemmeren je zicht, vooral binnenshuis. 

Polarisatiefilter

Deze filter is ideaal bij reflecterende oppervlakken zoals water, glas of sneeuw. Polariserende glazen filteren horizontaal licht weg en verzachten verblindende schitteringen merkbaar. Dat is vooral handig tijdens het rijden of in de zomer. 

De juiste gezichtsscherpte

Zelfs kleine afwijkingen in de gezichtsscherpte kunnen het voor het oog moeilijk maken om licht te verwerken. Met precies op maat gemaakte brillenglazen zie je scherper, ook als je overgevoelig bent voor licht. 

Dit kun je zelf doen 

Naast de juiste bril dragen kun je nog een paar eenvoudige dingen doen om je ogen dagelijks te ontlasten: 

  • Pas de helderheid van je beeldscherm aan. 
  • Draag een zonnebril met uv-filter. 
  • Gebruik indirecte verlichting. 
  • Knipper regelmatig met je ogen.  
  • Neem pauzes: laat je ogen elke 20 minuten even rusten. 

Ook belangrijk: houd je brillenglazen schoon. Vuiltjes of strepen kunnen het licht nog meer verstrooien, waardoor het verblindende effect nog sterker wordt. 

Overgevoeligheid voor licht kan afnemen – als je het goed aanpakt 

Als je de oorzaken kent en de juiste hulpmiddelen gebruikt, merk je meestal al snel verbetering. Overgevoeligheid voor licht is geen pretje, maar in de meeste gevallen kun je het goed onder controle houden. Je hoeft niet elk lichtstraaltje te schuwen als een vampier. Wat je wél moet doen, is je ogen op de juiste manier ondersteunen.  

Heb je het gevoel dat je ogen gevoeliger zijn dan vroeger? Dan is het een goed idee om ze te laten controleren. Een professioneel adviesgesprek bij eyes + more helpt je om de oorzaken te vinden – én een oplossing die bij je past.